Door: Marcos Antonio Almarales

Er zijn bruggen die niet op kaarten staan. Ze zijn niet gemaakt van staal, beton of een van die materialen die ingenieurs meten in meters en tonnen. Ze zijn gemaakt van iets veel lichters en toch oneindig veel sterker: van de beslissing om niet weg te kijken.

Enkele dagen geleden stak ik, zonder dat het lot mij uitleg gaf, zo’n brug over. Aan de andere kant wachtte mij een zekerheid die mij sindsdien niet meer heeft losgelaten. Ik kwam terecht bij Stichting Amistad con Cuba, dankzij Daylen, een jonge vrouw die van liefde haar mooiste kunstwerk maakt. Net als Gerard, de oprichter van dit prachtige initiatief, begreep zij eerder dan velen dat tederheid óók een manier is om te bouwen.

Stichting Amistad con Cuba – Fundación Amistad con Cuba, om precies te zijn – bestaat niet omdat iemand een goede slogan bedacht. Ze bestaat omdat iemand die Gerard heet zich op een bepaald moment niet langer afvroeg wie er iets zou moeten doen, maar zich afvroeg: wat kan ík doen? En dat is, in een wereld vol lawaai en grote verklaringen die alweer vergeten zijn voordat de week voorbij is, op zichzelf al een daad van prachtige rebellie.

Want Cuba is geen abstract idee. Het is geen spandoek op een demonstratie of een verre krantenkop. Cuba is een moeder die kilometers loopt om melk voor haar kind te vinden en hem het beste te geven wat zij heeft. Het is een oudere man die zijn medicijnen rantsoeneert omdat hij niet weet wanneer de volgende doos zal arriveren. Het is een gezin dat kaarsen aansteekt op een warme avond, niet uit romantiek, maar omdat de stroom is uitgevallen. En juist in deze moeilijke tijden die ons land doormaakt, heeft ook de solidariteit niet ontbroken van mensen die zelfs op afstand weten lief te hebben.

Stichting Amistad con Cuba heeft iets begrepen waar veel mensen een heel leven over doen om te leren: solidariteit heeft geen grootse toespraken nodig. Solidariteit heeft schoenen nodig om door de modder van de werkelijkheid te lopen. Ze heeft oren nodig om te luisteren naar degenen die die werkelijkheid iedere ochtend beleven. En ze heeft handen nodig die, in plaats van van een afstand te applaudisseren, bereid zijn een beetje vuil te worden door te helpen.

Zo is deze stichting ontstaan. Zonder bombarie. Zonder andere vlag dan die van de ontmoeting tussen mensen. Met een eenvoudig maar diepgaand idee: vriendschap – dat woord dat we soms achteloos gebruiken – verandert levens wanneer het echt is. Dat is haar motto. En tegelijk haar essentie.

De stichting werkt op drie gebieden die, voor iedereen die Cuba kent, net zo onmisbaar zijn als brood. Op het gebied van gezondheid ondersteunt zij Cubaanse professionals die het beste van zichzelf geven. Want een arts zonder medicijnen blijft een arts, maar zelfs hij kan niet iedere dag wonderen verrichten.

Op het gebied van onderwijs, omdat onwetendheid geen straf en geen lotsbestemming is. Het is een strijd die wordt gewonnen met boeken, potloden en de overtuiging dat een kind dat leert, een volwassene wordt die kan kiezen.

En op het gebied van directe humanitaire hulp, door voedsel, medicijnen, hygiëneproducten en andere basisbehoeften te leveren – zaken die velen van ons vanzelfsprekend vinden, maar die daar ware schatten zijn geworden.

Dit alles gebeurt transparant, zonder filters, met de eerlijkheid van mensen die weten dat iedere donatie heilig is, omdat er altijd iemand achter zit die ervoor heeft gekozen vertrouwen te schenken.

Er is een zin die mij de afgelopen dagen is bijgebleven nadat ik kennismaakte met hun werk. Iemand schreef ooit:

“Niet aan een kaart. Niet aan een land. Maar aan mensen.”

Want deze stichting helpt geen abstracte zaak. Ze helpt mensen van vlees en bloed. En dat onderscheid is, in een tijd van verdeeldheid en woede, revolutionair in de zuiverste betekenis van het woord.

De mensen die deel uitmaken van dit project weten dat echte hulp geen schijnwerpers of applaus nodig heeft. Ze vraagt om volharding. Ze vraagt om mensen die iedere ochtend opstaan met de gedachte dat er, duizenden kilometers verderop, iemand is die afhankelijk is van het feit dat die onzichtbare draad niet breekt.

Daarom schrijf ik dit. Niet om het vrijwilligerswerk van anderen mooier voor te stellen of om mee te liften op een goed doel. Ik schrijf dit omdat ik het onrechtvaardig vind dat er zoveel helpende handen in stilte bestaan en zo weinig mensen bereid zijn daarover te vertellen.

Ik schrijf het ook voor iedereen die ooit heeft gedacht dat afstand een excuus is voor onverschilligheid. Afstand rechtvaardigt niets. Afstand is slechts een obstakel waar het hart, wanneer het echt wil, overheen leert springen.

Als deze tekst ervoor heeft gezorgd dat je ook maar één moment dichter bent gekomen bij wat eerder ver weg leek, dan is dit misschien een goed moment om contact op te nemen. Om een e-mail te sturen. Om te vragen hoe je kunt helpen. Om deze woorden met iemand anders te delen.

Je hoeft de wereld niet te veranderen. Je hoeft alleen de wereld van één persoon te veranderen. En soms past dat al in een gebaar zo klein als niet wegkijken.

Want ja: vriendschap verandert levens wanneer zij echt is.

En wie levens zegt, zegt uiteindelijk ook dat van jou.

Marcos Antonio Almarales, Holguín, Cuba

🇨🇺 Descarga la versión original, sin traducción automática por inteligencia artificial: Un hilo invisible llamado amistad